Artrose van de heup

Artrose is een gewrichtsaandoening die gekenmerkt wordt door kraakbeenverdunning en andere degeneratieve veranderingen in het gewricht. Het betekent letterlijk “kraakbeenverdunning”.

Het kraakbeen in het gewricht wordt als het ware langzaam afgebroken. Kraakbeen is het gladde, elastische weefsel dat de uiteinden van uw heupkop en -kom bedekt. Het fungeert als een soort glijlaag en zorgt ervoor dat uw heupgewricht soepel kan bewegen.

Bij artrose wordt dit kraakbeen dunner en ruwer, wat kan leiden tot stijfheid en verminderde bewegingsvrijheid. Hoe minder glijlaag er namelijk is tussen de bol en de kom, hoe minder soepel het gewricht beweegt. Dit kan leiden tot ontsteking van het gewricht, waardoor men pijn ervaart.

Het is immers de ontsteking die de pijn veroorzaakt en niet het kraakbeen zelf. Kraakbeen is immers niet bezenuwd.

Een vergelijking kan worden gemaakt met een autoband (het heupgewricht). Als er ergens in de autoband een gaatje zit, loopt de lucht (kraakbeen) er langzaam uit. Hoe minder lucht er in de band zit, hoe stroever de rit verloopt. In tegenstelling tot een autoband kunnen we geen lucht bijpompen in het gewricht. Als u op de velg rijdt (eindstandige artrose), kan het helpen om een volledig nieuwe band (totale heupprothese) te plaatsen. Bij jongere en actieve patiënten met goede botkwaliteit kan ook een resurfacing prothese (RSP) een optie zijn, waarbij enkel het versleten oppervlak van de heupkop vervangen wordt.

De klachten bij heupartrose kunnen verschillen afhankelijk van de ernst en specifieke locatie van het aangetaste kraakbeen.

Veelvoorkomende symptomen van heupartrose (coxartrose) zijn:

• Pijn die verergert bij bewegen (zoals bijvoorbeeld lopen of traplopen) en verbetert bij rust.
• Pijn bij het aan- en uitdoendoen van schoenen en kousen
• Pijn bij het in- en uitstappen van de auto
• Uitstraling naar lies, boven been of bil
• Ochtendstijfheid of stroefheid na rust
• Eerste stappen na lang zitten zijn pijnlijk en vaak al mankend
• Krakend of klikkend geluid bij bewegen

Heupartrose kent typisch een fluctuerend verloop met “ups & downs”: soms kan u last hebben van pijnopstoten zonder een specifieke aanleiding, terwijl het op andere dagen goed lijkt te gaan.

Daarnaast bepaalt de ernst van artrose niet altijd of en hoeveel pijn u hebt. Veel mensen met artrose hebben weinig of zelfs helemaal geen pijn.

Van waar komt de pijn bij artrose?

Pijn is een alarmsignaal van u lichaam, veroorzaakt door een zenuw die u waarschuwt voor mogelijke schade of gevaar. Kraakbeen heeft zelf geen zenuwuiteinde en kan dus geen pijn veroorzaken.

Na verloop van tijd kunnen er echter veranderingen optreden in en rond het gewricht, waardoor heupartrose uiteindelijk wel pijn kan gaan veroorzaken:

• Ontsteking: het slijmvlies (het synovium) aan de binnenkant van uw gewricht kan door overbelasting ontstoken raken en opzwellen. Dit veroorzaakt pijn en stijfheid.
• Overbelasting: van de omliggende gewrichtsstructuren (zoals gewrichtskapsel en de ligamenten) die wel zenuwen bevatten.
• Spierproblemen: de spieren rond uw heup kunnen verzwakken of gespannen raken door de veranderde manier van bewegen en de belasting van het gewricht. Dit kan leiden tot spierpijn en stijfheid.
• Botaangroei: bij verder gevorderde artrose kunnen botuitsteeksels (osteofyten) ontstaan. Deze kunnen druk uitoefenen op omliggende weefsels en pijn veroorzaken.
• Bot-op-bot contact: bij eindstandige artrose kan het bot in uw heupgewricht direct tegen ander bot komen wanneer de kraakbeenlaag op bepaalde plaatsen verdwenen is. Deze wrijving kan irritatie en pijn veroorzaken.
• Kleine beschadigingen in bot: schade aan het bot direct onder het kraakbeen kan kleine scheurtjes of beschadigingen veroorzaken, wat pijnlijk kan zijn. Dit kan voorkomen in latere fases van artrose.

Het is belangrijk om te begrijpen dat de ernst van de pijn die u ervaart, niet altijd overeenkomt met de ernst van de artrose die op röntgenfoto’s te zien is. Sommige mensen met ernstige artrose hebben weinig tot geen pijn, terwijl anderen met milde artrose veel pijn kunnen hebben. Dit komt doordat pijn door veel factoren wordt beïnvloed, waaronder ontsteking, spierkracht, mentaal welzijn, eerdere ervaringen met pijn, en de algehele gezondheid van het gewricht. Daarom is het belangrijk dat u goed begrijpt hoe pijn ontstaat en waarom wij pijn ervaren.

Door middel van conservatieve behandelingen zoals tijdelijke aanpassing in belasting, specifieke oefentherapie gericht op het versterken van de heupspieren, en eventueel ondersteunende inspuitingen in het gewricht, kan u nog heel wat winst boeken op vlak van pijn en functionaliteit.

We streven er in eerste instantie altijd naar om een operatie te vermijden, tenzij oefentherapie of injecties niet de gewenste resultaten opleveren. Als dit het geval is, kunnen we samen bespreken of een prothese noodzakelijk is. Afhankelijk van uw leeftijd, activiteitenniveau en botkwaliteit komen twee opties in aanmerking: een totale heupprothese (THP) of een resurfacing prothese (RSP of sportheup).

We zullen samen met u bespreken welke behandeloptie het meest geschikt is op basis van uw specifieke situatie en behoeften.